Debaty sejmoweSzosta Kadencja

Interpelacja w sprawie zakwalifikowania do działalności maklerskiej działalności na międzynarodowym rynku FOREX

   Zwracam się do Pana Premiera z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytanie dotyczące interpretacji przepisu art. 30b ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 49 poz. 477) (˝ustawa˝). Przepis ten stanowi, że ˝(...) działalność polegająca wyłącznie na zawieraniu, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, transakcji na rynkach kontraktów terminowych lub opcji, na własny rachunek lub rachunek innych uczestników takich rynków, o ile odpowiedzialność za wykonanie zobowiązań wynikających z tych transakcji będzie ponosić uczestnik rozliczający takiego rynku - nie stanowi działalności maklerskiej (...)˝.    Wskazany przepis wywołuje kontrowersje w ramach jego stosowania, w szczególności w odniesieniu do wielu podmiotów działających na naszym rynku i świadczących usługi polegające na inwestowaniu środków finansowych, powierzanych im przez ich klientów - przede wszystkim osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej lub osoby prawne (˝klienci˝), w ramach międzynarodowego rynku ˝Forex˝.    Inwestowanie środków finansowych (w imieniu) klientów odbywa się na podstawie zawartych przez te podmioty umów pośrednictwa finansowego (˝umowa˝) w ten sposób, że podmioty te zawierają takie umowy ze swoimi klientami. Podmioty te są upoważnione do dysponowania środkami finansowymi zgromadzonymi na rachunkach klientów, a co za tym idzie - uprawnione do dawania bankowi (w imieniu klienta) jednorazowych zleceń dokonania danej inwestycji polegającej na zakupie/sprzedaży danej waluty na rynku Forex. Czynności związane z realizacją zlecenia są faktycznie wykonywane przez bank, posiadający od tych podmiotów stosowne, wymagane przez siebie zabezpieczenia (środki finansowe w postaci kaucji), pozwalające na dokonanie omawianej transakcji. W wyniku takich działań podmioty te dokonują operacji, które można zdefiniować jako walutowe transakcje terminowe zawierane z bankiem, w oparciu o zdeponowaną w banku kaucję, która to transakcja jest rozliczana z bankiem różnicą kursową.    Mając powyższe na uwadze, proszę o udzielenie odpowiedzi na niżej postawione pytania:    1. Czy działalność takich podmiotów, w ramach opisanych wyżej umów, podlega definicji działalności maklerskiej, o której mowa w ustawie, czy też działalność taka korzysta z wyłączenia przewidzianego w przepisie art. 30b ust. 1 pkt 4 ustawy jako działalność niestanowiąca działalności maklerskiej?    2. Czy w takim wypadku (świadczenia tego rodzaju usług) podmioty takie stają się ˝uczestnikiem rozliczającym˝ oraz jednocześnie podmiotem ˝ponoszącym odpowiedzialność za wykonanie zobowiązań wynikających z tych transakcji˝, o którym mowa w art. 30b ust. 1 pkt 4 ustawy, czy też nadal uczestnikiem rozliczającym byłby bank? Co w praktyce oznacza sformułowanie ˝uczestnik rozliczający˝?    Warto przy tym zauważyć, że ustawa nie definiuje pojęcia ˝uczestnika rynku˝ (którym może być, jak należy rozumieć, np. klient powyższego podmiotu) oraz pojęcia (jak należy rozumieć, różnego z poprzednim) - ˝uczestnika rozliczającego takiego rynku˝. Z kolei nie budzi wątpliwości, że klient (osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej) nie może - w świetle przepisu art. 30b ust. 1 pkt 4 ustawy - zostać uznany za podmiot, którego działalność polegałaby na ˝zawieraniu, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, transakcji na rynkach kontraktów terminowych˝, w związku z czym, jak należy rozumieć, podmiot, którego niniejsza interpelacja dotyczy. Osoba prawna, będąca klientem uczestnika rynku w zakresie swojej działalności, również, naszym zdaniem, nie byłaby uważana za podmiot, o którym mowa w art. 30b ust. 1 pkt 4 ustawy, o ile jej ˝statutowa˝ i faktyczna profesjonalna działalność gospodarcza nie dotyczyłaby ww. rynku kontraktów terminowych (opcji).    3. Czy cytowana ustawa przewiduje inne wyjątki, na podstawie których ww. usługi świadczone na podstawie umów przez powyższe podmioty nie byłyby objęte definicją czynności maklerskich?    Powyższe pytania wiążą się również z kwestią określenia charakteru czynności wykonywanych na rynku Forex, tj. czy czynności dokonywane w ramach umów stanowią przedmiot ustawy (czy można zaliczyć te czynności do transakcji, przedmiotem których byłyby ˝instrumenty finansowe˝ wskazane w art. 3a ust. 1 ustawy?).    Z poważaniem    Poseł Romuald Ajchler    Warszawa, dnia 28 maja 2004 r.